Działalność nierejestrowana może być doskonałym sposobem na rozpoczęcie przygody z biznesem, zwłaszcza dla osób, które chcą uniknąć skomplikowanych formalności związanych z rejestracją działalności gospodarczej. Jest to alternatywa, która pozwala na prowadzenie drobnej działalności zarobkowej bez konieczności zakładania firmy. W tym artykule przyjrzymy się bliżej, czym jest działalność nierejestrowana, jakie są jej zasady, limity oraz obowiązki, które musisz spełnić, aby móc z niej korzystać.
Na czym polega działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana, znana również jako działalność nieewidencjonowana, to forma prowadzenia działalności zarobkowej, która nie wymaga rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jest to rozwiązanie dedykowane osobom fizycznym, które chcą prowadzić drobną działalność, nie przekraczając określonych limitów przychodów i spełniając inne warunki.
Podstawowym warunkiem jest, aby osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie prowadziła działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Dodatkowo, przychody z działalności nierejestrowanej nie mogą przekroczyć kwartalnie 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Na rok 2026 limit ten wynosi 10 813,50 zł za kwartał.
Czy potrzebujesz kasy fiskalnej?
Jednym z najczęstszych pytań dotyczących działalności nierejestrowanej jest to, czy konieczne jest posiadanie kasy fiskalnej. Odpowiedź na to pytanie zależy od kilku czynników. Generalnie, jeśli sprzedajesz towary lub usługi osobom fizycznym, możesz być zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej. Istnieją jednak wyjątki, które mogą pozwolić na zwolnienie z tego obowiązku.
W przypadku sprzedaży internetowej, gdzie zapłata jest dokonywana przelewem bankowym, a transakcje są odpowiednio udokumentowane, kasa fiskalna nie jest wymagana. Warto jednak pamiętać, że są produkty i usługi, które niezależnie od obrotu, wymagają posiadania kasy fiskalnej, takie jak sprzedaż gazu płynnego, wyrobów tytoniowych czy usługi fryzjerskie.
Jakie są obowiązki przy prowadzeniu działalności nierejestrowanej?
Choć działalność nierejestrowana nie wymaga formalnej rejestracji, nie oznacza to braku obowiązków. Przede wszystkim musisz prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, aby móc kontrolować limit przychodów i udokumentować swoje dochody. Ewidencja ta powinna zawierać datę sprzedaży, kwotę przychodu oraz informacje o formie płatności.
Pamiętaj, że mimo braku obowiązku rejestracji, w relacjach z klientami jesteś traktowany jak przedsiębiorca. Oznacza to konieczność przestrzegania praw konsumentów, w tym prawa do reklamacji i rękojmi. Musisz także wystawić fakturę na żądanie klienta, co można zrobić bez numeru NIP.
Ewidencja sprzedaży
Podstawowym narzędziem do kontrolowania przychodów w działalności nierejestrowanej jest ewidencja sprzedaży. Powinna być ona prowadzona systematycznie, a każdy wpis powinien zawierać:
- numer kolejny wpisu,
- datę sprzedaży,
- kwotę uzyskanego przychodu,
- formę płatności.
Taki sposób dokumentowania sprzedaży ułatwia zarówno kontrolę limitów, jak i późniejsze rozliczenia podatkowe.
Kiedy musisz zarejestrować działalność gospodarczą?
Przekroczenie kwartalnego limitu przychodów oznacza konieczność zarejestrowania działalności gospodarczej w CEIDG. Od momentu przekroczenia limitu masz 7 dni na dopełnienie formalności związanych z rejestracją. Ponadto, działalności wymagające koncesji, licencji lub zezwoleń również muszą być rejestrowane.
Brak rejestracji w przypadku przekroczenia limitu przychodów może skutkować sankcjami ze strony organów skarbowych, dlatego warto śledzić swoje przychody i reagować na ewentualne przekroczenia.
Przekroczenie limitu przychodów
Jeśli Twoje przychody z działalności nierejestrowanej przekroczą kwartalny limit, musisz zarejestrować działalność gospodarczą. Przykład sytuacji, kiedy to się dzieje:
- W I kwartale 2026 roku uzyskałeś przychód 10 500 zł. Możesz kontynuować działalność nierejestrowaną.
- W II kwartale przychód wyniósł 11 000 zł, co oznacza konieczność rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG.
Podatki i rozliczenia w działalności nierejestrowanej
Działalność nierejestrowana nie zwalnia z obowiązku płacenia podatku dochodowego. Rozliczenie przychodów odbywa się na zasadach ogólnych w formularzu PIT-36. Przychody z działalności nierejestrowanej są opodatkowane, a ewentualne koszty uzyskania przychodów mogą być odliczone, pod warunkiem posiadania stosownych dokumentów.
Warto zaznaczyć, że działalność nierejestrowana zazwyczaj kwalifikuje się do zwolnienia z VAT, chyba że rodzaj działalności znajduje się na liście wyłączonej z takiego zwolnienia.
Rozliczanie kosztów
W zeznaniu rocznym możesz wykazać koszty związane z działalnością nierejestrowaną, takie jak:
- zakup surowców do produkcji,
- koszty narzędzi i materiałów,
- wydatki na reklamę i marketing.
Dokumentując te wydatki, pamiętaj, aby zachować rachunki i faktury, które potwierdzą ich poniesienie.
Działalność nierejestrowana to świetny sposób na sprawdzenie swojego pomysłu biznesowego w praktyce, bez konieczności angażowania się w pełne formalności związane z działalnością gospodarczą. Pozwala na testowanie rynku, budowanie bazy klientów i zdobywanie doświadczenia, co w przyszłości może ułatwić przejście na pełnowymiarową działalność gospodarczą. Pamiętaj jednak, by zawsze działać zgodnie z prawem, prowadzić ewidencję sprzedaży i śledzić swoje przychody, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.
Co warto zapamietać?:
- Działalność nierejestrowana pozwala na prowadzenie drobnej działalności zarobkowej bez rejestracji w CEIDG, pod warunkiem, że przychody nie przekraczają 10 813,50 zł za kwartał.
- Osoby prowadzące działalność nierejestrowaną muszą prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, dokumentując daty, kwoty przychodów oraz formy płatności.
- Przekroczenie limitu przychodów wymaga rejestracji działalności gospodarczej w CEIDG w ciągu 7 dni.
- Działalność nierejestrowana nie zwalnia z płacenia podatku dochodowego, a przychody rozlicza się na formularzu PIT-36.
- Możliwe jest odliczenie kosztów uzyskania przychodów, takich jak zakupy surowców, narzędzi oraz wydatków na reklamę, pod warunkiem posiadania odpowiednich dokumentów.
