Rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej to wyzwanie, któremu towarzyszy wiele formalności i decyzji do podjęcia. Dla początkujących przedsiębiorców kluczowe jest zrozumienie podstawowych zasad prowadzenia firmy i skorzystanie z dostępnych ulg oraz ułatwień. W artykule przybliżamy ważne aspekty związane z działalnością nierejestrową, ulgą na start oraz preferencyjnymi składkami ZUS.
Co to jest działalność nierejestrowa?
Działalność nierejestrowa to forma działalności gospodarczej, która pozwala osobom fizycznym prowadzić drobne przedsięwzięcia zarobkowe bez konieczności rejestrowania firmy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jest to szczególnie korzystne dla osób, które stawiają pierwsze kroki w biznesie i chcą przetestować swój pomysł bez dużych zobowiązań finansowych.
Aby móc prowadzić działalność nierejestrową, należy spełniać kilka warunków, takich jak:
- przychody z działalności nie przekraczają w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, co w 2025 roku oznacza 3499,50 zł brutto,
- nie prowadzenie działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- brak obowiązku prowadzenia działalności regulowanej, która wymaga zezwoleń lub koncesji.
Warto pamiętać, że działalność nierejestrowa zwalnia z wielu formalności, jednak wciąż wymaga prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży oraz składania rocznego zeznania podatkowego PIT-36.
Jak skorzystać z ulgi na start?
Ulga na start to rozwiązanie dla początkujących przedsiębiorców, które pozwala na zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze sześć miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. To doskonała okazja, aby zredukować koszty na początku działalności i skoncentrować się na rozwoju biznesu.
Aby móc skorzystać z ulgi na start, należy spełniać następujące warunki:
- prowadzenie działalności jednoosobowej lub jako wspólnik spółki cywilnej,
- rozpoczęcie działalności gospodarczej po raz pierwszy lub ponownie po co najmniej 60 miesiącach od zakończenia poprzedniej działalności,
- nie wykonywanie działalności na rzecz byłego pracodawcy, u którego wykonywano podobne czynności w ramach zatrudnienia.
Ulga na start obejmuje wyłącznie osobę prowadzącą działalność, a nie pracowników czy współpracowników zatrudnionych w firmie. Warto również podkreślić, że ulga nie dotyczy składek na ubezpieczenie zdrowotne, które muszą być opłacane w pełnej wysokości.
Co warto wiedzieć o preferencyjnych składkach ZUS?
Po zakończeniu okresu korzystania z ulgi na start, przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z preferencyjnych składek ZUS przez kolejne 24 miesiące. Preferencyjne składki pozwalają na obniżenie kosztów prowadzenia działalności, co jest szczególnie ważne na początku drogi biznesowej.
Podstawą wymiaru składek jest zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku minimalna podstawa składek wynosi 1441,80 zł, a całkowita kwota składek to 456,18 zł.
Jakie są ograniczenia związane z preferencyjnymi składkami ZUS?
Preferencyjne składki ZUS nie są dostępne dla wszystkich przedsiębiorców. Nie mogą z nich skorzystać osoby, które:
- prowadziły działalność gospodarczą w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy,
- są wspólnikami jednoosobowej spółki z o.o., komandytowej, partnerskiej lub jawnej.
Warto również pamiętać, że możliwość korzystania z preferencyjnych składek nie dotyczy osób współpracujących z przedsiębiorcą, takich jak członkowie rodziny czy osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia.
Mały ZUS Plus – jak zgłosić się do ulgi?
Mały ZUS Plus to kolejna ulga, która pozwala na obniżenie składek ZUS proporcjonalnie do osiągniętego dochodu. Aby skorzystać z tej ulgi, przedsiębiorca musi spełniać warunki, takie jak:
- przychody nie przekroczyły 120 tys. zł w poprzednim roku,
- prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie wpisu w CEIDG.
Zgłoszenie do Małego ZUS Plus wymaga złożenia odpowiednich dokumentów do ZUS z kodem ubezpieczenia rozpoczynającym się od 05 90 albo 05 92. Dokumenty należy złożyć do końca stycznia lub w ciągu 7 dni od spełnienia warunków uprawniających do skorzystania z ulgi.
Jak wybrać odpowiednią formę opodatkowania?
Wybór formy opodatkowania ma kluczowe znaczenie dla przedsiębiorcy, ponieważ wpływa na wysokość płaconych podatków. Do wyboru są trzy podstawowe formy opodatkowania:
- na zasadach ogólnych według skali podatkowej (stawki 12% i 32%),
- podatek liniowy (stawka 19%),
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Każda z form opodatkowania ma swoje zalety i wady, dlatego warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację finansową i skonsultować się z doradcą podatkowym, aby wybrać najbardziej korzystną opcję.
Dlaczego warto zarejestrować firmę online?
Rejestracja firmy online na platformie Biznes.gov.pl to szybki i wygodny sposób na załatwienie wszystkich formalności związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej. System umożliwia złożenie wniosku o wpis do CEIDG, zgłoszenie do ZUS oraz urzędu skarbowego w jednym miejscu.
Aby zarejestrować firmę online, należy posiadać Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany, które umożliwiają autoryzację dokumentów elektronicznych. Dzięki temu przedsiębiorca może zaoszczędzić czas i uniknąć zbędnych formalności.
Co warto zapamietać?:
- Działalność nierejestrowa: Przychody nie mogą przekraczać 75% minimalnego wynagrodzenia (3499,50 zł w 2025 roku); brak rejestracji w CEIDG oraz działalności regulowanej.
- Ulga na start: Zwolnienie z opłacania składek ZUS przez 6 miesięcy; dotyczy tylko jednoosobowych działalności lub wspólników spółek cywilnych, z ograniczeniami dla byłych pracodawców.
- Preferencyjne składki ZUS: Możliwość korzystania przez 24 miesiące po ulgi na start; minimalna podstawa składek w 2026 roku wynosi 1441,80 zł, a całkowita kwota składek to 456,18 zł.
- Mały ZUS Plus: Obniżenie składek ZUS w zależności od dochodu; przychody nie mogą przekroczyć 120 tys. zł w poprzednim roku, zgłoszenie do ZUS do końca stycznia lub w ciągu 7 dni od spełnienia warunków.
- Formy opodatkowania: Wybór między zasadami ogólnymi (12% i 32%), podatkiem liniowym (19%) oraz ryczałtem; ważne dla wysokości płaconych podatków, zalecana konsultacja z doradcą podatkowym.
